Od tego zależy, kto może ją kupić, czy potrzebna jest uchwała wspólnoty i ile aktów notarialnych trzeba podpisać. Bez wymaganej uchwały sprzedaży nie przeprowadzisz, a zamówione wcześniej dokumenty mogą okazać się niepotrzebne.
Poniżej masz drogi sprzedaży, potrzebne dokumenty, koszty z podziałem na sprzedającego i kupującego oraz zasady podatku.
Najpierw status prawny: czym jest Twoja komórka?
Status sprawdzisz w akcie notarialnym zakupu mieszkania i w księdze wieczystej. Najczęściej spotkasz jedną z czterech sytuacji:
| Status komórki | Co to znaczy | Czy możesz ją sprzedać osobno? |
|---|---|---|
| Pomieszczenie przynależne do mieszkania | Komórka jest częścią Twojego lokalu (art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali) | Tak, jedną z dwóch dróg opisanych niżej |
| Część wspólna nieruchomości, z której korzystasz na podstawie podziału do korzystania | Komórka należy do wszystkich właścicieli, a Ty masz tylko prawo z niej korzystać | Nie |
| Osobny lokal z własną księgą wieczystą | Komórka jest odrębną nieruchomością | Tak, jak każdą nieruchomość, u notariusza |
| Komórka w spółdzielni mieszkaniowej | Zależy od rodzaju prawa do lokalu | Zasady opisujemy niżej |
Dwie drogi sprzedaży komórki przynależnej do mieszkania
Droga 1: sprzedaż właścicielowi innego mieszkania w tej samej wspólnocie
Sąd Najwyższy w uchwale z 15 listopada 2018 r. (III CZP 52/18) uznał, że pomieszczenie przynależne można sprzedać razem z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej właścicielowi innego lokalu w tej samej wspólnocie mieszkaniowej, który przyłącza je do swojego lokalu. Prawnie to podział Twojego lokalu, dlatego potrzebna jest zgoda właścicieli lokali wyrażona w uchwale (art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali).
W tej drodze komórka nie staje się osobnym lokalem, więc kupić ją może tylko ktoś, kto ma mieszkanie w tej samej wspólnocie.
Droga 2: wyodrębnienie komórki jako osobnego lokalu
Jeśli chcesz sprzedać komórkę komuś spoza budynku, najpierw musi ona stać się osobnym lokalem z własną księgą wieczystą:
- Zaświadczenie o samodzielności lokalu - wydaje je starosta, a w miastach na prawach powiatu prezydent miasta. Urząd sprawdza, czy komórka spełnia warunki samodzielnego lokalu, i może odmówić.
- Uchwała właścicieli lokali - wyodrębnienie komórki z Twojego mieszkania to podział lokalu, więc także tu potrzebna jest zgoda w uchwale (art. 22 ust. 4 ustawy o własności lokali).
- Akt notarialny - notariusz sporządza akt, na podstawie którego sąd zakłada dla komórki nową księgę wieczystą.
- Umowa sprzedaży - osobny akt notarialny z kupującym.
| Krok | Droga 1: sprzedaż sąsiadowi | Droga 2: osobny lokal |
|---|---|---|
| Zaświadczenie o samodzielności lokalu | nie | tak |
| Uchwała właścicieli lokali | tak | tak |
| Nowa księga wieczysta dla komórki | nie | tak |
| Kto może kupić | tylko właściciel lokalu w tej samej wspólnocie | każdy |
Co, jeśli wspólnota się nie zgodzi?
Bez uchwały podziału lokalu nie przeprowadzisz w żadnej z tych dróg. Czy i jak można tę zgodę zastąpić w sądzie, zależy m.in. od wielkości wspólnoty. Zapytaj o to prawnika, zanim zapłacisz za dokumenty.
Komórka w spółdzielni mieszkaniowej
W zasobach spółdzielczych sprawa jest trudniejsza. Dopóki masz spółdzielcze prawo do lokalu, a nie odrębną własność, nie możesz samodzielnie wyodrębnić i sprzedać komórki - o przynależności pomieszczeń decyduje spółdzielnia. W praktyce najpierw trzeba przekształcić prawo spółdzielcze w odrębną własność lokalu, a dopiero potem można myśleć o sprzedaży komórki drogą 1 albo 2.
Koszty: kto płaci i ile
Notariusz pobiera podatek PCC i opłaty sądowe przy podpisaniu umowy. Kto pokrywa taksę notarialną, ustalacie w umowie - zwyczajowo robi to kupujący.
| Pozycja | Kto zwykle płaci | Ile |
|---|---|---|
| Taksa notarialna za umowę sprzedaży | kupujący (do ustalenia) | zależnie od ceny; przy 20 000 zł maksymalnie 510 zł netto, czyli 627,30 zł z VAT |
| Akt wyodrębnienia komórki (droga 2) | sprzedający | osobna taksa, zapytaj notariusza |
| Podatek PCC | kupujący | 2% ceny, przy 20 000 zł - 400 zł |
| Wpis własności do księgi wieczystej | kupujący | 200 zł |
| Założenie księgi wieczystej dla komórki (droga 2) | sprzedający | opłata sądowa, zapytaj notariusza |
| Wypisy aktu notarialnego | według ustaleń | zależnie od liczby stron |
| PIT | sprzedający | tylko przy sprzedaży przed upływem 5 lat - opis niżej |
Taksa to kwoty maksymalne z rozporządzenia o maksymalnych stawkach taksy notarialnej; notariusz może pobrać mniej. PCC nie płaci się, gdy sprzedaż podlega VAT, na przykład gdy sprzedaje firma.
Podatek dochodowy (PIT)
- Kiedy płacisz: gdy sprzedajesz przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym nabyłeś komórkę. Przykład: komórka kupiona w lutym 2022 r. - termin mija 31 grudnia 2027 r.
- Ile: 19% dochodu. Dochód to cena sprzedaży minus koszty sprzedaży minus udokumentowana cena zakupu i nakłady.
- Przykład: kupiłeś komórkę w 2023 r. za 15 000 zł, sprzedajesz w 2026 r. za 20 000 zł i płacisz 600 zł kosztów sprzedaży. Dochód: 20 000 - 600 - 15 000 = 4 400 zł. Podatek: 19% z 4 400 zł = 836 zł.
- Deklaracja: PIT-39 składasz do 30 kwietnia następnego roku - także wtedy, gdy nie masz dochodu.
- Zwolnienie: dochód może być zwolniony z podatku, jeśli wydasz pieniądze ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe (tzw. ulga mieszkaniowa). Warunki sprawdź z doradcą podatkowym.
Jeśli komórka była częścią mieszkania albo dostałeś ją w spadku lub darowiźnie, ustal z doradcą podatkowym lub notariuszem, od kiedy liczyć 5 lat i jaką cenę zakupu przyjąć.
Jak wycenić i wystawić ogłoszenie sprzedaży komórki
Cenę oprzyj na podobnych ofertach w swoim mieście - przejrzyj komórki lokatorskie na sprzedaż i porównaj metraż, typ budynku i położenie komórki w budynku.
W ogłoszeniu podaj:
- metraż komórki,
- położenie w budynku: piwnica, hala garażowa, korytarz,
- status prawny: osobny lokal z księgą wieczystą albo pomieszczenie przynależne,
- kto może kupić: każdy (osobny lokal) albo tylko właściciel mieszkania w tej samej wspólnocie (droga 1),
- prawdziwe zdjęcia wnętrza.
Dzięki tym informacjom nie stracisz czasu na rozmowy z osobami, które nie mogą kupić Twojej komórki. Zasady dodawania ogłoszenia znajdziesz na stronie jak dodać ogłoszenie. Maszbox.pl to serwis ogłoszeniowy: łączy sprzedających i kupujących, ale nie jest stroną umowy sprzedaży.
Jeśli sprzedaż się nie opłaca, komórkę możesz wynająć bez zmiany jej statusu - zobacz, jak wyglądają komórki lokatorskie na wynajem. Co sprawdzić przed wynajmem, opisaliśmy w poradniku czy mogę wynająć piwnicę.
Marsel Zychowski
Zespół MaszBox
Dzielimy się praktyczną wiedzą o wynajmie i sprzedaży powierzchni - garaży, magazynów, komórek lokatorskich, miejsc postojowych i innych.
